Co po reformie sądownictwa Netanjahu

Izraelska „rewolucja sądownicza”, której Sąd Najwyższy domagał się wyjątkowych uprawnień, nie zmaterializowała się w ciągu jednego dnia. Izraelczycy wiedzą teraz, że nie zostanie to cofnięte w ciągu jednego dnia.

Opóźnianie premiera Benjamina Netanjahu w sprawie reformy sądownictwa zdemoralizowało prawicowych Izraelczyków, którzy narzekają, że nawet po wygraniu wyborów nie wolno im rządzić. Pokonana w sondażach opozycja wyszła na ulice i klęczy, by zrobić sobie drogę.

Za goryczą kryje się prawda. Ale izraelska opozycja ma własną opowieść o nieszczęściu, narzekając, że pan Netanjahu umożliwił ekstremistom, którzy atakują sąd nie za jego demokratyczną impotencję, ale za obronę liberalnych wartości. Obie strony twierdzą, że demokracja jest zagrożona, ale każda ma na myśli coś innego. Prawica widzi zmiany polityczne i demograficzne i spodziewa się zwycięstwa w większości nadchodzących wyborów. Martwi się, że sąd nie pozwoli rządzić ludowi – głównie jej własnemu. Centrolewicowa opozycja widzi te same tendencje i spodziewa się przegranej większości przyszłych wyborów. Martwi się, że wybrani władcy Izraela będą deptać prawa mniejszości – jej prawa.

Dlatego izraelska opozycja zabiega teraz o porozumienie konstytucyjne. Boi się, że już nigdy nie będzie miała lepszej dźwigni. Prawica chce czegoś, czego sama nie może zdobyć; Lepiej ustalić zasady, zanim to zrobisz.

Lewica izraelska była u władzy od powstania Izraela w 1948 do 1977 roku. W każdej chwili mogła opracować konstytucję, ale zrezygnowała, twierdząc, że jest za dużo do zrobienia i że spowoduje to podziały. To była prawda, ale brak konstytucji nie zaszkodził frakcji, która spodziewała się wiecznego utrzymania władzy. Premier David Ben-Gurion rządził przez biurokrację zdominowaną przez labourzystowskich syjonistów, w dużej mierze nieskrępowaną przez przeciwników sądownictwa lub ustawodawstwa.

Zwycięstwo prawicowego Menachema Begina w 1977 roku ożywiło Kneset i zszokowało reżim. Konsensus się skończył. Sąd, który wcześniej ustanowił lenno, rozszerzył swoje uprawnienia i stał się bardziej aktywny w następnych dziesięcioleciach, uwalniając się od większości ograniczeń, trzymając się starego kierunku działania.

READ  Ta mapa pokazuje najnowszy stan kontroli na Ukrainie

Jedynym powodem, dla którego sąd nie kolidował z izraelską prawicą 10 czy 15 lat temu, jest to, że Netanjahu nie był wyłącznie zainteresowany reformą sądownictwa. Jego priorytetem były sprawy zagraniczne, wojna i pokój, gdzie zachowywał potrzebną mu swobodę. Jak dotąd reformy wewnętrzne przyprawiają Netanjahu o ból głowy, forsowane przez jego nowych sojuszników w koalicji. Wolałby grać w szachy z Iranem niż w warcaby z Yairem Lapidem.

Ale Netanjahu, odrzucany przez partie centrowe i wyobcowany przez sądy, stał się zależny od sojuszników po swojej prawej stronie. Kiedy jego nowa koalicja zdobyła w listopadzie 64 ze 120 mandatów, większość wyborców spodziewała się ostrzejszego stanowiska w sprawie terroryzmu. Zamiast tego znaleźli propozycję nowego systemu sądownictwa, która dotarła do mety. Co gorsza, pan Netanjahu, którego nawet eksperci muszą przyznać, że jest pewną ręką, został usunięty z akcji. Prokurator generalny Izraela stwierdził, że premier ma konflikt interesów w procesie o korupcję i zakazał mu się angażować i rozmawiać o reformach. Przywództwo polityczne uznano za nielegalne.

To zniweczyło wysiłki reformatorskie od samego początku. Propozycja była bardzo agresywna – za dużo, za szybko i za bardzo stronniczo. Powołanie Sędziowskiej Komisji Selekcyjnej i uchylanie decyzji sądów zwykłą większością głosów to plany oportunistów, a nie mężów stanu. Zamiast pozwolić rządowi na negocjacje, plany te wywołały szeroki ruch protestacyjny i zraziły umiarkowanych. Co więcej, skoro Netanjahu został odsunięty na bok, kto miał zaszczyt zawrzeć tę umowę?

Początkujący politycy publicznie bronili reform, a reformy pozostawały nierozwodnione przez wiele miesięcy, długo po tym, jak wyborcy zaczęli się nimi denerwować. Rosły protesty i rosła presja zagraniczna. Firmy technologiczne zagroziły wycofaniem kapitału. Ważni rezerwiści armii poprzysięgli dezercję w proteście.

Kiedy Kneset w końcu ochronił Netanjahu przed postawieniem w stan oskarżenia za jego pracę nad reformą sądownictwa, naciskał on na kompromis, poprawiając najgorsze pomysły i zaciemniając najbardziej sensowne reformy. Ale jest za późno. Natychmiast spotkał się z buntem nie ze strony niższej klasy Izraela, ale klasy wyższej. Przywództwo wojskowe sprzeciwiło się reformom. Federacja Związków Zawodowych ogłosiła strajk generalny i zamknęła główne lotnisko, znaczną część gospodarki i systemu medycznego, a nawet izraelskie ambasady.

READ  Wojna między Izraelem a Hamasem i rozejm w Gazie trwają siódmy dzień

Biznesmeni wyborcy nie bezpodstawnie domagają się stabilizacji i powrotu do normalności. Przytłoczony pan Netanjahu odwołał reformę na krótką chwilę, kupując czas na trwające negocjacje. Nawet gdyby tego nie zrobił, sędziowie mieliby powszechne i elitarne poparcie, by rządzić dla ich własnego dobra (wydaje się, że nie ma tu konfliktu) i obalić reformy. Wielu Izraelczyków uwierzyło w to, co mówi sam sąd: że jego nadzwyczajne uprawnienia są jedyną rzeczą, która utrzymuje demokrację przy życiu.

W gruzach leży coś więcej niż marzenia prawicy o kompleksowych reformach. Reputacja Izraela została nadszarpnięta, nawet wśród przyjaciół. Co więcej, ustanowiono precedensy: jeśli Izraelczycy będą wystarczająco niechętni zmianom politycznym, mogą zagrozić gotowości wojskowej kraju. Mogą zapraszać zagranicznych sojuszników do wywierania presji na ich rząd. Mogą blokować główne węzły w kraju i zagrażać jego gospodarce. Mogą zwrócić się do oficerów wojskowych o interwencję w sprawach pozamilitarnych. Czy rosnący prawicowi oficerowie zaalarmują „religijnych nacjonalistów” w Izraelu? Czego szybko rosnąca populacja charedich, czyli ultraortodoksyjnych norm demokratycznych, nauczy się z tej sprawy?

Reforma sądownictwa utknęła w martwym punkcie i mogłaby się całkowicie zawalić, gdyby wymagała porozumienia w sprawie formalnej konstytucji. Najprawdopodobniej prawica zaakceptuje skromne zmiany, które przez cały czas mogły być ulubieńcem Netanjahu. W końcu konserwatyści powinni rozumieć przewagę reform nad rewolucją. Zmiany wprowadzane przez dłuższy czas, metodą prób i błędów, mają większe szanse na utrzymanie się i sukces.

Jeszcze kilka lat temu pan Lapid, lider izraelskiej opozycji, narzekał na nieskrępowaną jurysdykcję. Jest umowa do zawarcia. Kluczem może być uznanie, że trendy polityczne i „wyłaniająca się większość” nie są przeznaczeniem. W ten sposób Balagan Wyjaśnił, że praworęczny jest całkiem zdolny do nadużywania swojej ręki. Likud jest podzielony, a jego wyniki są nierówne bez Netanjahu na czele. Powstające skrajnie prawicowe partie nie mogą przestać się kompromitować. Charedim w Izraelu są teraz młodszym partnerem, który wymusza ustępstwa w prawicowych koalicjach. Ale gdy cena ich poparcia wzrośnie lub jeśli będą chcieli zająć miejsce starszego partnera, stara izraelska prawica może odkryć, że ma więcej wspólnego z dzisiejszą centrolewicową opozycją.

READ  Izrael mówi, że Liban i Izrael zgadzają się na porozumienie o granicy morskiej

Prawica nie zawsze będzie u władzy. Centryści i liberałowie nie zawsze będą potrzebować stadionu, żeby grać w Supermana. Obie strony w Izraelu są zainteresowane systemem rządów, który pozwala ludowi rządzić, chroni prawa mniejszości i zapewnia efektywne rządy. Reforma sądownictwa jest martwa. Niech żyje reforma sądownictwa.

Pan Kaufman jest redaktorem listów czasopisma.

Copyright © 2022 Dow Jones & Company, Inc. Wszelkie prawa zastrzeżone. wszystkie prawa są zachowane. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *